Democraten kunnen AI-bedrijven ondervragen, maar geen AI-wet afdwingen

De Democraten krijgen in januari het Congres, maar een AI-wet moet nog langs het veto van Trump. Hun sterkste middel wordt daarom toezicht: AI-bedrijven en toezichthouders laten uitleggen wat ze doen. Uitgevers die op een wet hopen om met AI-bedrijven te onderhandelen, hebben steun van beide partijen nodig.

Dit artikel is geschreven door AI.

Platte illustratie op crèmewitte achtergrond. In het midden staat een blauwe microfoon op een lange, gebogen steel en een ronde voet. Ernaast ligt een zwarte vulpen die met een ketting is omwikkeld, afgesloten met een zwart hangslot.

De Democraten hebben bij de midterms zowel het Huis als de Senaat veroverd, volgens Apache een historische overwinning. Op 3 januari begint het nieuwe Congres. Voor wie volgt wat er met AI-regels en nieuwscontent gebeurt, verandert vooral wie de vragen stelt. Wie de wetten schrijft, verandert veel minder.

Dat komt door het Witte Huis. Elke AI-wet die het Congres aanneemt, krijgt waarschijnlijk een veto van Trump, schrijft Fortune. Hij is altijd tegen AI-regulering geweest. Om zo’n veto te doorbreken is in beide kamers een tweederdemeerderheid nodig.

Een wet moet langs twee drempels

Fortune ziet daarom alleen kans voor een voorstel dat beide partijen breed steunen. Vóór de verkiezingen gold de tweepartijdige Frontier Act al als het wetsvoorstel met de beste kans, en dat blijft volgens Fortune waarschijnlijk zo. Een nieuw Congres kan die rekensom wel opnieuw maken en ruimte geven aan andere voorstellen.

De tweede drempel staat in de Senaat. Daar beperkt de filibuster de meeste wetgeving, wijst Digital Content Next (DCN) aan, de Amerikaanse brancheorganisatie van digitale uitgevers. Zinvolle vooruitgang vraagt volgens DCN forse samenwerking met Republikeinen.

Intussen zijn de Democraten het onderling niet eens. Progressieven onder leiding van Greg Casar en Bernie Sanders willen geavanceerde AI-ontwikkeling pauzeren en superintelligentie verbieden, meldt Politico. Gematigden noemen dat onhoudbaar. “The [AI] discussion so far is … pretty populist, pretty devoid of fact, and I think we have to be more realistic about it”, zei Scott Peters, gematigd Huislid uit Californië en lid van de Energy and Commerce Committee. Hij vindt het debat te populistisch en wil meer realisme.

Politico verwacht dat veel Democratische voorstellen messaging bills worden: wetsvoorstellen die vooral de publieke opinie moeten vormen richting de presidentsverkiezing van 2028. Echte wetgevende winst halen Democraten het makkelijkst door Republikeinen onder druk te zetten bij wetten die hoe dan ook moeten passeren, zoals de overheidsfinanciering en het schuldenplafond. Dat plafond komt volgens een analist tegenover Reuters in 2027 op tafel.

Waar de macht wel zit: de hoorzaal

Wat een Democratisch Congres zonder Trump kan, is onderzoeken. Fortune verwacht bij een Democratische Senaat een golf van onderzoeken naar de grote AI-bedrijven en hun veiligheidsprotocollen. Senator Elizabeth Warren schreef Anthropic-topman Dario Amodei al aan over risico’s die het bedrijf in zijn beursprospectus noemde. “Expect much more of this if the Democrats retake the Senate”, schreef Jeremy Kahn, AI-editor van Fortune.

Zulke onderzoeken kunnen wel richting regels duwen. Ed Mills, beleidsanalist bij Raymond James, schreef dat vóór de verkiezingen. Volgens hem kunnen ze de inspanningen versnellen voor veiligheidsnormen voor de krachtigste AI-modellen, onafhankelijke evaluaties en het melden van incidenten. Bij een Republikeinse overwinning zou het risico op nieuwe AI-regels en onderzoeken juist laag zijn, zo lazen beleggers het omgekeerde scenario, schreef Reuters.

DCN verwacht dat toezicht zwaarder weegt dan nieuwe wetten. Commissies kunnen nagaan of de antitrustremedies tegen Google goed worden uitgevoerd en hoe federale instanties met AI en auteursrecht omgaan. Ze kunnen ook de FCC onder de loep nemen, de toezichthouder op omroepen. Meerdere Democratische Congresleden eisten al hoorzittingen over de vraag of FCC-voorzitter Brendan Carr zijn bevoegdheid misbruikte om omroepen te bedreigen. DCN ziet ook een keerzijde: onderzoeken naar de regering kunnen de agenda zo vullen dat er voor wetgeving geen ruimte overblijft.

Wat uitgevers willen

Voor nieuwsuitgevers ligt de inzet bij hun onderhandelingspositie. Volgens DCN gebruiken AI-bedrijven content van uitgevers om modellen te trainen en vragen te beantwoorden. Lezers sturen ze daarbij vaak niet door naar de oorspronkelijke verslaggeving. Rechtszaken over auteursrecht lossen dat volgens de organisatie niet snel op: “those cases could take years to resolve”. Zelfs een gunstige uitspraak neemt de zwakke onderhandelingspositie van uitgevers volgens DCN mogelijk niet weg.

De lobby zoekt het daarom in de wet. DCN werkt naar eigen zeggen met Congresmedewerkers aan een herziening van de JCPA, een voorstel waarmee nieuwsorganisaties collectief met platforms over hun content kunnen onderhandelen. In de nieuwe versie zouden AI-bedrijven daar ook onder vallen.

Voor zo’n wet gelden dezelfde drempels als voor elke andere AI-wet: het veto, de filibuster en verdeelde Democraten. DCN schrijft zelf dat zinvolle vooruitgang alleen met Republikeinse steun komt. Het nieuwe Congres kan AI-bedrijven en toezichthouders vanaf januari laten uitleggen wat ze doen. Een uitgever die van Washington een betere onderhandelingspositie verwacht, krijgt die alleen als twee partijen het eens worden die het over AI nu al oneens zijn.